Sidebar Menu

  • Akropolis
  • O nas
    • Czym jest Nowa Akropolis
    • Jak pracujemy
    • Organizacja
  • Aktywności
    • Online
    • Warszawa
    • Gdańsk
    • Echa z wydarzeń
  • Filozofia
    • Szkoła filozoficzna
    • Kurs "Filozofia życia"
    • Kurs online "Zachęta do Filozofii"
    • Filozofia w Parku
    • Światowy Dzień Filozofii
    • Wykłady
  • Kultura
    • Atelier Apollo
      • Reprodukcje
      • Szpital Rzeczy Ładnych
      • Rękodzieło
    • Teatr Victoria
    • Poezja
    • Muzyka
    • Reportaże
  • Wolontariat
    • Serce dla Wisły
    • RealNa sieć
    • Współpraca
  • Czytelnia
    • Filozoficznie
    • Przemyślenia
    • O symbolach
    • Starożytne wspomnienia
    • A to ciekawe ...
      • Filozoficzne
      • Pierwotne znaczenia
      • Fragmenty klasyków
      • Symbole z mitologii
      • Święta i ceremonie
      • Ciekawe miejsca
      • Inne
  • Kontakt
Trzymaj kciuki!
Trzymajkciuki 

Przesąd trzymania kciuków wywodzi się ze starożytności. Dla wojownika kciuk był ważny, ponieważ bez niego nie był w stanie utrzymać broni. Trzymanie kciuków było więc gestem ochronnym. "Trzymamy kciuki" zamiast życzeń powodzenia.

Dlaczego Morze Bałtyckie?
DlaczegoMorzeBaltyckie 

Nazwa Bałtyku pochodzi ze średniowiecza, prawdopodobnie z łacińskiej formy litewskiego "baltas"- tzn. biały. Chociaż pisano o nim już w Starożytności, nazywano go wtedy inaczej: Morzem Swebów albo Oceanem Sarmackim.

Babilon
Babilon 

Nazwa tego starożytnego miasta oznacza z akadyjskiego "Brama Bogów". Istniało nad rzeką już w 2300 r.p.n.e. Było ważnym centrum kolejnych kultur panujących na tych ziemiach od semickiego państwa Akadyjskiego po imperium Aleksandra Wielkiego.

Lepiej nie mieć z nikim na pieńku...
Lepiejniemiecznikimnapienku 

Czyli nie chować urazy i żalu. Dawniej na pieńku wymierzano kary: kładziono na nim delikwenta i rózgą uczono moresu. Na pieniek uczeń mógł trafić za drobną kradzież, lenistwo, złe zachowanie. Dziś na szczęście "pieniek" pozostał tylko w powiedzeniu.

Dlaczego koniec jest "szary"?
Dlaczegokoniecjestszary 

Podczas biesiad dostojna szlachta zajmowała pierwsze miejsca przy stole - w pięknych szatach, często w kolorze karmazynowym - barwnik do jego uzyskiwania był rzadki i drogi. Biedniejsi zajmowali dalsze miejsce, a ich stroje były bardziej szare.

Skąd pochodzi powiedzenie "burza w szklance wody"?
SkadPochodziPowiedzenieBurzaWSzklanceWody 

Pod koniec XVIII w. w maleńkim państwie San Marino doszło do rewolucji, gdzie buntownicy na jeden dzień przejęli władzę. Wydarzenie to odbiło się szerokim echem w świecie, co Monteskiusz określił „burzą w szklance wody”.

Juwenalia
Juwenalia 

W Starożytnym Rzymie po raz pierwszy obchodzone z okazji pierwszego zgolenia brody przez Nerona, co oznaczało dla niego przejście w dorosłość. Kolejni cesarze obchodzili już święto Ludi Juvenali pierwszego stycznia dla uczczenia "młodego roku".

Kanarek w autobusie
Kanarekwautobusie 

Od kilkudziesięciu lat kontrolerzy biletów przekornie nazywani bywają "kanarami". Nazwa ta pochodzi od żółto-zielonego koloru otoku na czapkach kontrolerów, noszonych przez nich w okresie międzywojennym, zbliżonego do koloru ptaszka-kanarka.

Pedagog
Pedagog 

Słowo pedagog wywodzi się z greki - dosłownie paidagogos to "dziecko prowadzący". W starożytnej Grecji nazywano tak opiekuna, zwykle odpowiednio wybranego niewolnika, który odpowiedzialny był za prowadzenie i wychowanie młodego obywatela.

Skąd powiedzenie "zapędzić kogoś w kozi róg"?
Skadpowiedzeniezapedzickogoswkozirog 

Znaczy wystraszyć kogoś. Według jednej z hipotez oznaczało ono "wpędzenie kogoś na rogi diabła", czyli napędzenie mu takiego strachu, jaki wywołać mogłoby tylko spotkanie oko w oko ze złym. Podania ludowe mówią, że diabły mają na głowach koźle rogi.

Skąd wzięło się powiedzenie "bajońska suma"?
Skadwzielosiepowiedzeniebajonskasuma 

To kwota absurdalnie wysoka i niemożliwa do zapłacenia. Na mocy porozumienia podpisanego w Bajonnie w 1808 r. Księstwo Warszawskie było winne Napoleonowi 20 mln franków. Kwota była gigantyczna i przekraczała możliwości niewielkiego państewka.

Skąd pochodzi nazwa "moneta"?
Skadpochodzinazwamoneta 

Kiedy bogowie dzielili świat między sobą, Junonie przypadła władza nad bogactwem. Tę władzę bogini nazwała Monetą i powierzyła jej opiekę nad transakcjami handlowymi. W świątyni Junony wybijano pieniądze, zwane na cześć Monety monetami.

Co łączy rzymskiego Saturna i wodę sodową?
ColaczyrzymskiegoSaturnaiwodesodowa 

Według jednej z interpretacji imię tego rzymskiego boga pochodzi od łacińskiego słowa "satur" co znaczy pełen, nasycony. Teraz możemy już inaczej spojrzeć na saturatory, które jeszcze zupełnie niedawno nasycały wodę sodową na ulicach polskich miast.

Makabra, rozpacz i panika czyli dantejskie sceny
Makabrarozpaczpanikaczylidantejskiesceny 

Dante zwiedzając Piekło w "Boskiej komedii" był świadkiem mąk i cierpień, którym poddawano grzeszników. Od czasu wydania utworu, opisy wstrząsających i drastycznych wydarzeń z udziałem tłumu ogarniętego rozpaczą i paniką zwane są dantejskimi scenami.

Wykręcić się sianem
Wykrecicsiesianem 

NIegdyś w naszym rolniczym kraju „kręcenie” kojarzyło się z kręceniem powrósła ze słomy lub siana. Sienny sznur był nietrwały i łatwo się rozlatywał. Wykręcić się sianem znaczy tyle, co wykręcić się słabym argumentem, takim jak powrósło z siana.

Żółto-brązowa umbra i siena
Zolto-brazowaumbraisiena 

To jedne z najstarszych barwników używanych przez czlowieka. Nazwy te rozpowszechniły się w Renesansie, a pochodzą od miejsc, z których brano minerały do ich wyrabiania, z górzystego regionu Umbria w środkowych Włoszech i okolic miasta Siena.

Lakoniczna odpowiedź Spartan
Lakoniczna odpowiedz 

Filip II Macedoński zbliżając się do bram Lakonii ze swoim wojskiem groził mieszkańcom: „Jeśli was pokonam, wasze domy spłoną, wasze miasta staną w płomieniach a wasze żony zostaną wdowami.“ Usłyszał odpowiedź: „Jeśli.“ - krótką, zwięzłą i treściwą.

"Być w gorącej wodzie kąpanym"
Bycwgoracejwodziekapanym 

Czyli jak ktoś w zbyt gorącej wodzie - impulsywnym i niecierpliwym. W średniowieczu sądzono, że ciepłe kąpiele działają na ludzi zbyt pobudzająco więc cholerycy mieliby ich unikać. Spokojniejsi mogli się kąpać, jedank nie częściej niż raz w miesiącu.

Prekursor
Prekursor 

Dziś to osoba, która przeciera szlaki w różnych dziedzinach, to osoba, która jako pierwsza robi coś, co później staje się powszechne. A w starożytnym Rzymie nazywano tak niewolnika, który biegł przed powozem lub lektyką swojego pana.

Skąd się wzięło powiedzenie "słono za coś płacić"?
Skad sie wzielo powiedzenie 'slono za cos placic' 

Sól od zawsze była ważnym surowcem - w średniowieczu zwana nawet "białym złotem", często służyła także za środek płatniczy. Wypłatę w postaci soli dostawali niekiedy rzymscy żołnierze. Niegdyś w Polsce sąd wymierzał grzywny liczone w kruszcach soli.

Bogaty jak Krezus
Bogaty jak Krezus 

Krezus był królem Lidii krainy w starożytności leżącej na zachodzie Azji Mniejszej. Zgromadził on niezmierzone skarby zdobyte podczas podbojów i z danin, które musiały płacić mu podbite kraje. Stał się synonim bogacza.

Cesarskie cięcie nie takie cesarskie
Cesarskie ciecie nie takie cesarskie 

Nazwa pochodzi z łac. caedere = ciąć, zabieg znany był już w Starożytnym Rzymie, gdzie prawo nakazywało wyciągnięcie przed pogrzebem, płodu ze zmarłej ciężarnej. Później chyba przez zbieżność nazwy uważano, że przyszedl tak na świat Juliusz Cezar.

Diomedowa zamiana
Diomedowa zamiana 

To taka, z której korzyść przypada tylko jednej stronie. Diomedes i Glaukos zamiast się pojedynkować, postanowili zamienić się zbrojami; gorzej na tym wyszedł Glaukos, który za swoją złotą, wartościową zbroję dostał wielokroć mniej cenną, spiżową.

Hospicjum
hospicjum 

Hospicjum to z łaciny dosłownie "gościnność" i w starożytności był to obowiązek w stosunku do obcokrajowców, którym należało udzielić gościny i pełnej opieki. Osoba gościa była uświęcona, a jego patronem był sam Zeus.

Więcej artykułów…

  1. Ile to właściwie ten "łut" szczęścia?
  2. Kim jest trusia i dlaczego siedzi cicho?
  3. Największa wieś na świecie
  4. Nie kracz nie kracz, bo wykraczesz
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

Strona 1 z 5

tknaul. Zygmunta Glogera 3 lok. 1, Stara Ochota,
02-051 Warszawa (blisko placu Narutowicza).
email: informacja@akropolis.edu.pl

Facebook YouTube FanimaniPatronite
Kontakt telefoniczny
tel: +48 22 468 88 00 (pn.-pt. w godz. 17:30-21:00)
kom. +48 780 112 700

Nowa Akropolis w Świecie

Strona Międzynarodowa | Albania | Argentyna | Australia | Austria | Belgia | Boliwia | Bośnia i Hercegowina | Brazylia | Bułgaria | Chile | Chorwacja |Cypr | Czechy | Dania | Dominikana | Francja | Grecja | Gwatemala | Hiszpania | Honduras | Indie | Irlandia | Izrael | Japonia | Kanada | Kazachstan | Kolumbia | Kostaryka | Meksyk | Mołdawia | Niemcy | Panama | Paragwaj | Peru | Portugalia | Rosja | RPA | Rumunia | Salwador | Serbia | Słowacja | Słowenia | Szwajcaria | Tajwan | Ukraina | Urugwaj | USA | Wenezuela | Węgry | Wielka Brytania | Włochy